اگر برای اندازه‌گیری دقیق دبی حجمی سیالات ویسکوز مثل انواع روغن، سوخت، رزین، مواد شیمیایی یا شربت‌ها به دنبال یک راهکار مطمئن، پایدار و قابل کالیبراسیون هستید، فلومتر چرخدنده‌ای اوال یکی از بهترین انتخاب‌های صنعتی است. این فلومتر در کلاس جابه‌جایی مثبت (PD) قرار می‌گیرد و به دلیل تکرارپذیری بالا و حساسیت مطلوب در دبی‌های پایین، در بسیاری از خطوط تولید و سیستم‌های Batching و دوزینگ مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در این راهنما، با حفظ شاکله متن اصلی، ساختار و محتوای صفحه را بهینه کرده‌ایم تا علاوه بر پاسخ به نیاز فنی مخاطب، مسیر تصمیم‌گیری برای خرید را هم واضح‌تر کند.

فلومتر جابه‌جایی مثبت اوال یا چرخدنده‌ای چیست؟

فلومتر چرخدنده‌ای اوال یک نوع فلومتر جابه‌جایی مثبت است که چرخ‌دنده‌های آن بیضی‌شکل طراحی شده‌اند. این تجهیز با نام‌های فلومتر گیربکسی، فلومتر دنده‌ای، فلومتر اوال و در متون انگلیسی با عنوان Oval Gear Flowmeter شناخته می‌شود.

برخلاف فلومترهای سرعتی (مانند توربینی یا پدالی) که با اندازه‌گیری سرعت سیال کار می‌کنند، فلومترهای PD با شمارش حجم‌های ثابت دبی را محاسبه می‌کنند. همین ویژگی باعث می‌شود فلومتر اوال در شرایطی که تغییرات ویسکوزیته یا نوسانات جریان وجود دارد، عملکرد قابل اتکاتری ارائه دهد؛ به‌خصوص در اندازه‌گیری سیالات روغنی و فرآورده‌های نفتی.

اصول کارکرد فلومتر جابه‌جایی مثبت اوال (چرخدنده‌ای)

فلومتر جابه‌جایی مثبت دنده‌ای اوال شامل یک جفت دنده بیضی‌شکل بسیار دقیق تنظیم‌شده در بدنه فلومتر است. با ورود سیال به محفظه، اختلاف فشار باعث چرخش دنده‌ها می‌شود. در حین چرخش، حجم مشخصی از سیال بین دنده‌ها و جداره محفظه به دام می‌افتد که به آن Pocket گفته می‌شود و سپس در مسیر پایین‌دست تخلیه می‌گردد.

هر Pocket حجم دقیق و شناخته‌شده‌ای دارد؛ بنابراین با شمارش تعداد Pocketها در واحد زمان، دبی حجمی محاسبه می‌شود. در بسیاری از مدل‌ها، هر دندان یا هر بخش از چرخش می‌تواند یک پالس تولید کند و همین موضوع به وضوح (Resolution) بالا و اندازه‌گیری دقیق در دبی‌های پایین کمک می‌کند.

برای ثبت چرخش دنده‌ها از سنسور غیرتماسی (مانند پیکاپ مغناطیسی یا هال افکت) یا در برخی مدل‌های ساده‌تر از مکانیزم مکانیکی استفاده می‌شود. به صورت کلی، هرچه سرعت جریان بیشتر باشد، چرخ‌دنده‌ها سریع‌تر می‌چرخند و نرخ پالس افزایش می‌یابد.

مزایای فلومتر جابه‌جایی مثبت چرخدنده‌ای (گیربکسی)

فلومتر اوال به دلیل طراحی مکانیکی دقیق و فناوری تثبیت‌شده، مزایای فنی و اقتصادی مهمی دارد:

• استفاده از تکنولوژی جریان‌سنجی ثابت‌شده و قابل اعتماد

• دقت و تکرارپذیری بالا در اندازه‌گیری دبی حجمی

• عملکرد بسیار مناسب برای سیالات ویسکوز

• عدم وابستگی به رسانایی سیال (برخلاف فلومتر مغناطیسی)

• نصب ساده و امکان راه‌اندازی در فضاهای محدود

• در بسیاری از کاربردها نیازی به اجرای طول مستقیم بلند در ورودی و خروجی نیست

• ساخت‌وساز مقاوم با عمر کاری طولانی و ثبات درازمدت

• امکان انتخاب گزینه‌های متنوع خروجی و نمایشگر برای اتصال به PLC و DCS

محدودیت‌های فلومتر جابه‌جایی مثبت چرخدنده‌ای (گیربکسی)

مثل هر فناوری اندازه‌گیری، فلومتر چرخدنده‌ای نیز محدودیت‌های مشخصی دارد که باید پیش از خرید در نظر گرفته شوند:

• برای بخار یا سیالات چندفاز مناسب نیست.

• برای سیالات با ویسکوزیته بسیار پایین (از جمله آب یا مایعات آب‌مانند) به دلیل افزایش لغزش سیال (Fluid Slippage) معمولاً گزینه ایده‌آل محسوب نمی‌شود.

• وجود حباب هوا یا گاز در جریان می‌تواند دقت را کاهش دهد.

• وجود ذرات جامد یا آلودگی‌های سایشی، احتمال آسیب به دنده‌ها و کاهش عمر تجهیز را بالا می‌برد.

کاربرد فلومتر جابه‌جایی مثبت چرخدنده‌ای اوال

فلومتر اوال عمدتاً برای اندازه‌گیری سیالات با ویسکوزیته متوسط تا بالا طراحی شده است و در صنایع مختلف کاربرد دارد، از جمله:

• روغن‌های روانکاری و روغن‌های معدنی

• روغن‌های هیدرولیک

• سوخت‌ها و فرآورده‌های نفتی

• LPG و گازهای مایع (در مدل‌های سازگار با شرایط فرایندی)

• حلال‌ها و مواد شیمیایی سازگار با متریال بدنه و آب‌بندی

• افزودنی‌ها و مواد با ارزش بالا که اندازه‌گیری دقیق آن‌ها اهمیت اقتصادی دارد

• شربت‌ها، پلیمرها، رزین‌ها و سیالات فرآیندی غلیظ

مشخصات فنی مهم در فلومتر چرخدنده‌ای اوال

پارامترهای فنی بسته به برند و مدل متغیر است، اما هنگام مقایسه گزینه‌ها معمولاً با این ویژگی‌ها روبه‌رو خواهید بود:

متریال بدنه و چرخ‌دنده‌ها

• استنلس استیل 304 و 316 برای بسیاری از کاربردهای عمومی

• آلیاژهای ویژه برای سیالات خورنده یا دماهای بالاتر

• انتخاب متریال آب‌بندی (O-Ring و گسکت) متناسب با سیال و دمای فرآیند

دقت و تکرارپذیری

فلومترهای اوال معمولاً دقت مناسبی ارائه می‌دهند و در بسیاری از کاربردهای صنعتی در بازه حدود 0.2 تا 0.5 درصد (بسته به طراحی، سایز و کالیبراسیون) قابل دستیابی هستند. تکرارپذیری بالا از نقاط قوت این فناوری است.

خروجی و ارتباطات

با توجه به نیاز سیستم کنترلی، می‌توانید مدل‌هایی با خروجی‌های زیر انتخاب کنید:

• پالس

• 4-20 میلی‌آمپر

• خروجی‌های دیجیتال و پروتکل‌های صنعتی (در برخی مدل‌ها)

• نمایشگر محلی یا ریموت

نکات کلیدی انتخاب و خرید فلومتر چرخدنده‌ای اوال

برای اینکه خرید شما هم از نظر فنی صحیح باشد و هم از نظر اقتصادی مقرون‌به‌صرفه، این موارد را بررسی کنید:

1. نوع و ویسکوزیته سیال: هرچه سیال ویسکوزتر و یکنواخت‌تر باشد، فلومتر اوال عملکرد دقیق‌تر و پایدارتر خواهد داشت.

2. تمیزی سیال: استفاده از فیلتر مناسب در بالادست برای جلوگیری از ورود ذرات سایشی توصیه می‌شود.

3. بازه دبی واقعی: فلومتر را طوری انتخاب کنید که نقطه کار شما در محدوده بهینه دستگاه قرار گیرد، نه در حداقل یا حداکثر رنج.

4. فشار و دمای فرآیندی: کلاس فشار، دمای کاری و نوع آب‌بندی را با شرایط خط تطبیق دهید.

5. نوع اتصال و سایز خط: رزوه‌ای، فلنجی یا کلمپی (بسته به مدل) و همچنین استانداردهای مورد نیاز شما.

6. شرایط محیطی و ایمنی: در محیط‌های خطرناک، نیاز به مدل‌های دارای تاییدیه‌های ضد انفجار را در نظر بگیرید.

7. گواهی کالیبراسیون: برای کاربردهای حساس، دریافت گواهی معتبر کالیبراسیون ارزش افزوده مهمی ایجاد می‌کند.

راهنمای نصب، راه‌اندازی و نگهداری فلومتر اوال

هرچند نصب این فلومتر نسبتاً ساده است، رعایت چند نکته می‌تواند دقت و طول عمر تجهیز را به شکل محسوسی افزایش دهد:

• قبل از نصب، خط را از ذرات جامد و آلودگی‌های باقی‌مانده پاکسازی کنید.

• در صورت احتمال وجود ذرات، فیلتر یا استرینر در بالادست نصب کنید.

• از ورود حباب هوا به فلومتر جلوگیری کنید؛ هواگیری خط در راه‌اندازی اولیه اهمیت دارد.

• از شرایطی که باعث کاویتاسیون یا افت فشار ناگهانی می‌شود پرهیز کنید.

• برنامه منظم بازبینی آب‌بندی و وضعیت دنده‌ها، به‌خصوص در سیالات ساینده یا دمای بالا، توصیه می‌شود.

مقایسه فلومتر چرخدنده‌ای اوال با دیگر فلومترهای رایج

انتخاب نوع فلومتر تابع سیال، دقت مورد نیاز، شرایط نصب و بودجه است. جدول زیر یک جمع‌بندی کاربردی برای تصمیم‌گیری سریع ارائه می‌دهد:

نوع فلومتر	اصل اندازه‌گیری	بهترین کاربرد	نقاط قوت اصلی	محدودیت کلیدی
چرخدنده‌ای اوال (PD)	شمارش حجم‌های ثابت	روغن‌ها، سوخت‌ها، رزین‌ها، سیالات ویسکوز	دقت و تکرارپذیری بالا، مناسب دبی پایین، مستقل از رسانایی	حساسیت به ذرات و حباب، نامناسب برای آب‌مانندها و چندفازی
روتامتر	سطح مقطع متغیر	کاربردهای ساده و محلی با دبی ثابت	قیمت مناسب، خوانش مستقیم	دقت پایین‌تر، تاثیرپذیر از شرایط نصب و ویسکوزیته
توربینی	سرعت سیال	سیالات تمیز با ویسکوزیته پایین تا متوسط	پاسخ سریع، دقت خوب در سیالات تمیز	نیاز به سیال تمیز و لوله مستقیم، افت فشار و سایش
مغناطیسی	القای الکترومغناطیسی	آب، دوغاب‌های رسانا، فاضلاب	بدون قطعه متحرک، افت فشار کم	نیاز به رسانایی کافی سیال
ورتکس	فرکانس گردابه‌ها	بخار، گاز و مایعات تمیز	مناسب برای بخار، نگهداری آسان	حساسیت به لرزش و پروفیل جریان
اولتراسونیک	زمان عبور/داپلر	خطوط بزرگ، کاربردهای غیرتهاجمی	نصب آسان (مدل کلمپی)، افت فشار صفر	حساسیت به نوع سیال و شرایط آکوستیکی
کوریولیس (جرمی)	نیروی کوریولیس	اندازه‌گیری دقیق جرمی در محصولات ارزشمند	دقت بسیار بالا، اندازه‌گیری چگالی	هزینه بالاتر و وزن بیشتر

جمع‌بندی مقایسه

• اگر سیال شما ویسکوز، ارزشمند و نسبتاً تمیز است و به دقت پایدار در طول زمان نیاز دارید، فلومتر چرخدنده‌ای اوال معمولاً انتخاب برتر است.

• اگر سیال آب یا دوغاب رسانا است، فلومتر مغناطیسی از نظر نگهداری و افت فشار گزینه اقتصادی‌تری خواهد بود.

• برای بخار، معمولاً ورتکس یا فناوری‌های مخصوص بخار انتخاب مناسب‌تری نسبت به PD هستند.

خرید و قیمت فلومتر جابه‌جایی مثبت چرخدنده‌ای اوال

برای خرید فلومتر چرخدنده‌ای اوال و دریافت قیمت، پیشنهاد می‌شود ابتدا رنج دبی و شرایط فرآیندی خود را مشخص کنید و سپس بر اساس سایز خط و نوع اتصال، مدل مناسب را انتخاب نمایید.

در سایت کنترل با ما می‌توانید از بخش درخواست قیمت محصول، مشخصات مورد نیاز را تکمیل و ارسال کنید تا کارشناسان فنی پس از بررسی، پیشنهاد فنی و مالی متناسب با کاربرد شما ارائه دهند. در کاربردهای حساس یا صنعتی سنگین، توصیه می‌شود پیش از نهایی کردن سفارش، درباره متریال، خروجی، تاییدیه‌ها و الزامات کالیبراسیون نیز مشاوره دریافت کنید.

فروش فلومتر جابه‌جایی مثبت چرخدنده‌ای اوال

مجموعه کنترل با ما تامین و فروش انواع دبی‌سنج جابه‌جایی مثبت چرخدنده‌ای اوال را با برندها و ویژگی‌های متنوع و قیمت‌های رقابتی ارائه می‌دهد. هدف ما ارائه راه‌حل دقیق و قابل اطمینان برای صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، غذایی، دارویی و سایر خطوط فرآیندی است.

جمع‌بندی و پیشنهاد نهایی

فلومتر چرخدنده‌ای اوال یک راهکار دقیق، پایدار و اثبات‌شده برای اندازه‌گیری دبی حجمی سیالات ویسکوز است. با انتخاب صحیح سایز، متریال و خروجی، می‌توانید از خطاهای اندازه‌گیری، توقف‌های ناشی از خرابی و هزینه‌های دوباره‌کاری جلوگیری کنید.

اگر در انتخاب بین فلومتر اوال و فناوری‌هایی مانند توربینی، مغناطیسی یا ورتکس تردید دارید، کارشناسان فنی کنترل با ما آماده‌اند تا بر اساس سیال، شرایط خط و سطح دقت مورد انتظار، گزینه مناسب را پیشنهاد دهند.