عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، در یادداشتی (تاریخ ۱۴۰۵/۰۸/۲۱، شماره خبر ۴۳۰۷۹۴۴) نوشت: نقدینگی حاصل تکثیر مکانیکی پایه پولی با یک «ضریب فزاینده» ثابت نیست و این ضریب تنها نشاندهنده نسبت نقدینگی به پایه پولی است و سازوکار خلق نقدینگی را بهطور کامل توضیح نمیدهد.
تحلیل رابطه پایه پولی و نقدینگی مستلزم توجه به عوامل مؤثر بر خلق نقدینگی و نحوه تأمین ذخایر است.
بخش بزرگی از نقدینگی از طریق اعتباردهی بانکها و ایجاد سپرده ایجاد میشود که برای تسویه و ایفای تعهدات، به ذخایر بانک مرکزی نیاز دارند؛ لذا رشد اعتبار و سپردهها میتواند تقاضای پایه پولی را بالا ببرد.
همچنین با افزایش نرخ ذخیره قانونی، بانکها باید برای مقدار مشخصی از سپردهها، ذخایر بیشتری نگه دارند.