خبر آنلاین : همزمان با افزایش نگرانیها از احتمال ازسرگیری درگیریها پس از انتخابات میاندورهای آمریکا، تهران میگوید پیشنهاد هفتمرحلهای خود را همچنان مبنای مذاکرات میداند؛ پیشنهادی که اکنون فشردهتر شده و به گفته مقامهای ایرانی، امکان اجرای آن در مدت دو روز وجود دارد.
خبرگزاری رویترز نوشت: عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، روز دوشنبه در اظهاراتی که خبرگزاری رسمی جمهوری اسلامی ایران (ایرنا) منتشر کرد، گفت: «رایزنیها از طریق میانجیها بسیار فشرده است. ما شروط و پیشنهادهای خود را ارائه کردهایم و همهچیز به عقلانیت سیاسی واشنگتن بستگی دارد.»
این تحولات در شرایطی رخ میدهد که نگرانیها درباره احتمال شعلهور شدن دوباره جنگ پس از انتخابات میاندورهای روز سهشنبه در آمریکا افزایش یافته است. در همین حال، چین و روسیه روز دوشنبه در برابر احتمال ازسرگیری اقدام نظامی در جنگی که اقتصاد جهانی را تحت تأثیر قرار داده، موضعگیری کردند.
منابع ایرانی احتمال حمله دوباره آمریکا را بیشتر از توافق میدانندبا وجود آنکه قیمت نفت روز دوشنبه در پی امیدواریها به نتیجهبخش بودن دور تازه میانجیگریها و دستیابی به راهحل دیپلماتیک برای بحران، نزدیک به چهار درصد کاهش یافت، منابع ایرانی به رویترز گفتند که از نگاه آنها احتمال حمله دوباره آمریکا همچنان بیشتر از احتمال دستیابی به توافق است.
اسماعیل بقائی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اعلام کرد طرحی که تهران در ماه سپتامبر برای پایان دادن به جنگ ارائه کرده بود، همچنان محور اصلی مذاکرات است. او در عین حال، اظهاراتی را که روز شنبه به عباس عراقچی نسبت داده شده بود و بر اساس آن پیشنهاد ایران میتواند کوتاهتر و فشردهتر شود، تأیید کرد.
بقائی گفت: «مبنای گفتوگوها و مذاکرات ایران و آمریکا از طریق میانجیها همچنان پیشنهاد هفتمرحلهای ایران است که اکنون فشرده شده و امکان اجرای آن را ظرف دو روز فراهم میکند.»
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در ماه سپتامبر پیشنهاد هفتمرحلهای ایران را رد کرده بود.
بر اساس این طرح، آمریکا باید محاصره بنادر ایران را پایان دهد، ایران تنگه هرمز را بازگشایی کند، واشنگتن معافیتهایی برای فروش نفت ایران صادر کند و تحریمهای جدید علیه تهران لغو شوند. پس از اجرای این مراحل، گفتوگو درباره سایر موضوعات در دستور کار قرار میگیرد.
بقائی بار دیگر تأکید کرد که فشردهسازی پیشنهاد ایران به معنای تغییر موضع اساسی تهران نیست. به گفته او، بازگشت به مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران تنها پس از آن امکانپذیر خواهد بود که تهران از تحقق تمامی شروط خود اطمینان حاصل کند.
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران همچنین در پاسخ به پرسشی درباره اینکه آیا موضوع انتقال ذخایر اورانیوم با غنای بالای ایران به کشور دیگری در مذاکرات مطرح شده و آیا تهران ممکن است با چنین اقدامی موافقت کند، پاسخ منفی داد.
در همین حال، یک مقام آگاه از روند مذاکرات گفت مذاکرهکنندگان ایرانی روز یکشنبه محل گفتوگوها را ترک کردند، اما این اقدام به دلیل بروز مشکل در مذاکرات نبوده است. این مقام همچنین از در گردش بودن پیشنویس یک پیشنهاد خبر داد، اما توضیح بیشتری درباره محتوای آن ارائه نکرد.
یک مقام مطلع از مذاکرات نیز اعلام کرد میانجیهای قطری شامگاه دوشنبه برای گفتوگو با عباس عراقچی درباره نسخهای از پیشنویس توافق ایران و آمریکا که طی هشت روز گذشته در حال مذاکره بوده است، به تهران سفر کردند.
نگرانی چین و روسیه از بازگشت درگیریهای نظامیدونالد ترامپ روز دوشنبه گفت ایران خواهان توافق برای پایان دادن به جنگ است و چنین توافقی «ممکن است حاصل شود». رئیسجمهور آمریکا در اظهارات خود بلافاصله جزئیاتی درباره این توافق احتمالی ارائه نکرد.
جنگی که آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه بهطور ناگهانی آغاز کردند، به بسته شدن تنگه راهبردی هرمز از سوی ایران، محاصره بنادر ایران توسط آمریکا، حملات مکرر پهپادی و موشکی ایران به کشورهای خلیج فارس و ازسرگیری درگیریها در یمن منجر شده است.
ترامپ بارها اعلام کرده است که پیش از انتخابات میاندورهای روز سهشنبه، حمله جدیدی به ایران انجام نخواهد شد. در مقابل، ایران هشدار داده است که در صورت ازسرگیری حملات، پاسخی شدید خواهد داد و اهدافی را در داخل و خارج از منطقه خاورمیانه هدف قرار خواهد داد.
در همین چارچوب، وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، روز دوشنبه پس از دیدار با علی باقری کنی، مقام ارشد امنیتی ایران، در پکن گفت همه طرفهای درگیر باید به جای توسل دوباره به اقدام نظامی، بر راهحلهای سیاسی تمرکز کنند.
چین که یکی از مشتریان عمده محصولات انرژی کشورهای حاشیه خلیج فارس به شمار میرود، این هفته نقش فعالتری در دیپلماسی خاورمیانه ایفا میکند. پکن میزبان هیثم بن طارق آلسعید، سلطان عمان، نیز هست؛ کشوری که در ساحل جنوبی تنگه هرمز قرار دارد.
وزیر امور خارجه چین همچنین روز دوشنبه با مساعد بن محمد العیبان، مشاور امنیت ملی عربستان سعودی، در پکن دیدار کرد. وزارت امور خارجه چین در بیانیهای اعلام کرد که همه طرفها باید برای حفظ امنیت انرژی منطقه و امنیت مسیرهای کشتیرانی تلاش کنند.
در مسکو نیز وزارت امور خارجه روسیه اعلام کرد گزارشها درباره احتمال اقدام نظامی جدید علیه ایران موجب نگرانی شدید این کشور شده است و خواستار افزایش تلاشهای دیپلماتیک برای حل بحران شد.
رسانههای دولتی ایران نیز گزارش دادند که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، روز دوشنبه در تماس تلفنی با محسن رضایی، مقام ارشد امنیتی ایران، گفتوگو کرده است.
حمله به نفتکش الانجی قطر در خلیج فارسهمزمان با ادامه تحولات دیپلماتیک و افزایش نگرانیها درباره امنیت عرضه جهانی انرژی، شرکت قطری «ناقلات» اعلام کرد یک نفتکش حامل گاز طبیعی مایعشده (الانجی) این کشور روز جمعه در خلیج فارس هدف اصابت اشیای ناشناس قرار گرفته است. این شرکت روز یکشنبه این حادثه را گزارش کرد.
به نوشته رویترز، حمله به نفتکشهای حامل نفت در خلیج فارس و دریای سرخ در جریان جنگ بارها رخ داده است، اما حمله به کشتیهای حامل گاز طبیعی مایعشده بهندرت اتفاق افتاده است. آخرین حادثه گزارششده برای یک نفتکش قطری از این نوع به اوایل ماه ژوئیه بازمیگردد.
این حادثه در شرایطی رخ داده است که تداوم بحران در تنگه هرمز و تهدید مسیرهای کشتیرانی منطقه، نگرانیها درباره امنیت انرژی و تجارت جهانی را افزایش داده است.