ايسنا : معاون وزیر اقتصاد با بیان اینکه حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد مرزهای ما تحت محاصره مستقیم قرار گرفته‌اند،عنوان کرد: با این وجود در حوزه کالاهای اساسی و کالاهای ضروری تولید، تا امروز مشکل خاصی نداشته‌ایم.
مرتضی زمانیان معاون وزیر اقتصاد در جلسه علنی امروز (سه‌شنبه ۱۲ آبان) و در جریان بررسی گزارش کمیسیون عمران در مورد «ارزیابی عملکرد دستگاه‌های مسئول در خصوص گذرگاه‌های مرزی و ترانزیتی با تمرکز بر روان‌سازی و تسهیل عبور و مرور ناوگان حمل و نقل بار»، گفت: با آغاز جنگ، مهم‌ترین مسئله‌ای که در دستور کار وزارت اقتصاد قرار گرفت، حفظ جریان تولید بود. دشمن به‌خوبی می‌داند تا زمانی که جریان تولید در کشور برقرار باشد، این کشور شکست نخواهد خورد؛ ما کاملا در این مسیر ایستادیم تا اجازه ندهیم جریان تولید در کشور متوقف شود.
وی با اشاره به وابستگی جریان تولید به تجارت و نقش مرزها در استمرار فعالیت‌های تجاری، ادامه داد: جریان تولید به جریان تجارت وابسته است و محور جریان تجارت نیز در مرزهای کشور اتفاق می‌افتد. بنابراین، اولویت همه ما بر این قرار گرفت که جریان واردات و صادرات کشور برقرار بماند و بتوانیم این جریان را حفظ کنیم.
زمانیان با اشاره به دو اولویت اصلی وزارت اقتصاد پس از آغاز حمله دشمن، اظهار کرد: اولویت نخست، تخلیه حداکثری کالاهای انبارشده و دپوشده در کشور بود. در دوره جنگ ۴۰ روزه، سه میلیون تن کالای اساسی مورد نیاز کشور از گمرکات تخلیه شد؛ آماری که با فاصله، بیشتر از میزان تخلیه کالا در شرایط معمول بود.
در طول جنگ هیچ گمرگی تعطیل نشدمعاون وزیر اقتصاد با تشریح شرایط فعالیت گمرکات در آن دوره گفت: این اقدامات در شرایطی انجام شد که گمرکات تحت هجمه نظامی قرار داشتند، مرزها و اسکله‌ها در معرض خطر بودند، کامیون‌ها به‌سختی رفت‌وآمد می‌کردند و بسیاری از راه‌ها و جاده‌های مواصلاتی آسیب دیده بودند. با همراهی و همکاری و مجاهدت همکاران ما در وزارت راه و شهرسازی، این مسیرها در مدت کوتاهی بازسازی شد.
زمانیان با قدردانی از تلاش کارکنان دستگاه‌های مربوطه تأکید کرد: در طول این مدت سه میلیون تن کالا از گمرکات تخلیه شد و الحمدالله در تمام مدت جنگ، حتی یک روز و حتی یک ساعت نیز هیچ گمرکی تعطیل نشد و حتی یک قفسه فروشگاهی هم خالی نماند.
اصلاح مقررات واردات و صادرات با دو مصوبه شورای عالی امنیت ملیمعاون سیاست‌گذاری و راهبری اقتصادی وزیر اقتصاد با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای تسهیل تجارت در دوره جنگ، گفت: در آن دوره، مقررات بسیار زیادی بر جریان واردات و صادرات کشور حاکم بود. در دو مصوبه ۵۵ بندی و ۱۱ بندی که در همان روزهای نخست به تصویب شورای عالی امنیت ملی رسید و از سوی دبیرخانه ابلاغ شد، این مقررات را مورد بازنگری قرار دادیم و اصلاح کردیم و به همین دلیل توانستیم آن دوره را بدون مشکل پشت سر بگذاریم.
وی افزود: پس از تجربه‌ای که در دوره جنگ به دست آوردیم، تصمیم گرفتیم این اقدامات را به‌صورت نهادی و اساسی در مقررات صادرات، واردات و تجارت کشور اعمال کنیم. نتیجه این اقدام، تهیه پیش‌نویسی بود که بخشی از آن در ستاد ملی گذر مطرح شد و بخش دیگری که نیازمند اصلاح آیین‌نامه‌های دولت بود، به کمیسیون اقتصادی دولت ارائه شد.
زمانیان با اشاره به شناسایی و اصلاح موانع تجاری کشور اظهار کرد: حدود هفت مورد از اصلی‌ترین موانع صادراتی و وارداتی را که هرکدام به‌تنهایی سال‌ها مشکل اساسی کشور بودند، در دستور کار قرار دادیم و اصلاح کردیم.
حذف کنترل‌های موازی و کاهش توقف کالاها در مرزهاوی یکی از مشکلات اصلی در مرزهای کشور را تعدد کنترل‌ها و بررسی‌های مرزی دانست و توضیح داد: یک کامیون یا قطار که قصد ورود به کشور را دارد، با نظارت تعداد زیادی از دستگاه‌ها مواجه می‌شود و این نظارت‌ها به‌صورت موازی انجام می‌گیرد. برای نمونه‌برداری نیز هر دستگاه به‌صورت جداگانه اقدام می‌کرد و از یک محموله چندین بار نمونه گرفته می‌شد.
معاون سیاست‌گذاری و راهبری اقتصادی وزیر اقتصاد ادامه داد: هماهنگی‌هایی انجام شد تا صرفا یک دستگاه مسئول نمونه‌برداری باشد و از هر محموله فقط یک بار نمونه‌برداری صورت گیرد.
زمانیان با اشاره به پذیرش مجوزهای صادرشده در مبدأ صادراتی در بسیاری از کشورهای جهان، گفت: در کشور ما این اتفاق نمی‌افتاد و حتی در مواردی که مجوز و تأییدیه‌های لازم در مبدأ صادر شده بود، کامیون در گمرک متوقف می‌شد تا مجددا بررسی‌های لازم انجام شود. این رویه را اصلاح کردیم و برای بسیاری از کالاها و محموله‌های وارداتی، دیگر نیازی به برخی مجوزها و بررسی‌های تکراری وجود ندارد.
وی افزود: در واقع، تخلیه مجدد کالا در مرز را در مواردی متوقف کردیم و گمرک در بسیاری از موارد اساسا نیازی به تخلیه کالا نمی‌بیند. این امکان را با حداقل اسناد و با همکاری وزارت راه و شهرسازی و در ستاد ملی گذر تصویب کردیم تا اجازه عبور کالا از گمرک با اسناد حداقلی صادر شود.
وی با تأکید بر توجه ویژه به کالاهای اساسی خاطرنشان کرد: بخشی از این اصلاحات به‌ویژه مربوط به کالاهای اساسی بود تا این کالاها به‌طور خاص مشمول مصوبات شوند. همچنین ترخیص ۱۰۰ درصدی را در این زمینه اعمال کردیم.
دیپلماسی اقتصادی برای تبدیل مرزها به نقاط گذرزمانیان یکی دیگر از اقدامات انجام‌شده را تقویت دیپلماسی اقتصادی و مذاکره با کشورهای همسایه عنوان کرد و گفت: رئیس کل گمرک در همان ایام حدود هفت هزار کیلومتر مسیر را طی کردند و گمرکات مختلف را مورد بررسی قرار دادند. در بسیاری از موارد نیز در محل مرز با رؤسای گمرک کشورهای همسایه مذاکره کردند.
معاون وزیر اقتصاد با تأکید بر اهمیت تغییر رویکرد در مدیریت مرزها، اظهار کرد: نتیجه این اقدامات، شکل‌گیری یک اتفاق بسیار مهم بود؛ اینکه مرزها به‌جای آنکه نقطه ایست و بازرسی باشند، به نقطه گذر تبدیل شوند؛ مرز محل گذر است، نه محل نگه داشتن کالا و کامیون.
وی با توضیح سازوکار مورد نظر برای تسهیل عبور کالا از مرزها، گفت: ما در نقاط مختلف کشور گمرک داریم و بسیاری از استان‌های غیرمرزی و داخلی نیز دارای گمرک هستند. به‌جای اینکه کالا در مبدأ مجددا تخلیه و بررسی شود، بررسی‌ها در همان مبدأ انجام می‌شود. پس از دریافت تأییدیه‌ها، کامیون پلمب شده و حرکت می‌کند و صرفاً از مرز عبور می‌کند.
زمانیان ادامه داد: هنگامی که قرار است کالایی از کشوری به کشور دیگر وارد شود، کالا در مبدأ بارگیری و پلمب می‌شود و کامیون صرفا از مرز عبور می‌کند. بررسی و ارزیابی در گمرک مقصد انجام می‌شود؛ کامیون رها می‌شود و بررسی‌ها در طول زمان صورت می‌گیرد.
وی با بیان اینکه تحقق این سازوکار سال‌ها یکی از آرزوهای کشور برای رفع موانع تجاری بوده است، اظهار کرد: سال‌های سال برای رفع این موانع آرزو داشتیم چنین اتفاقی رخ دهد. خدا رحمت کند سردار شهید سلیمانی را که فرمودند گاهی در تهدیدها فرصت‌هایی وجود دارد. فشار جنگ باعث شد بتوانیم این اتفاق بزرگ را رقم بزنیم.
معاون سیاست‌گذاری و راهبری اقتصادی وزیر اقتصاد با اشاره به ابلاغ مصوبه حمل یکسره کالا گفت: مصوبه حمل یکسره چند روز پیش ابلاغ شد و ان‌شاءالله در ماه‌های آینده آثار و نتایج آن برای همگان آشکار خواهد شد.
اصلاح مقررات صادرات و واردات و تداوم تأمین کالاهای اساسیزمانیان با اشاره به ادامه اصلاح مقررات تجاری در دولت، تصریح کرد: بخش دیگری از اصلاحات مربوط به مقررات صادرات و واردات بود که آیین‌نامه‌های آن را در دولت مطرح کردیم و برخی از آن‌ها ان‌شاءالله تا هفته‌های آینده به تصویب می‌رسد. این اقدامات می‌تواند جریان صادرات و واردات کشور را به شکل معناداری تسهیل کند.
وی با اشاره به وضعیت واردات کالا در شرایط محدودیت‌های ناشی از جنگ گفت: با وجود اینکه حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد مرزهای ما تحت محاصره مستقیم قرار گرفته‌اند، میزان کاهش واردات بسیار پایین است و در حوزه کالاهای اساسی و کالاهای ضروری تولید، تا امروز مشکل خاصی نداشته‌ایم.البته یک مسئله وجود دارد و آن افزایش هزینه حمل است؛ این موضوع وجود دارد و شاید به‌راحتی هم نتوان برای آن کاری انجام داد چراکه به هر حال ناشی از محاصره دشمن است، اما جریان تجارت همچنان برقرار است.
جنگ اقتصادی و تجاری در مواردی سخت‌تر از جنگ نظامی استمعاون سیاست‌گذاری و راهبری اقتصادی وزیر امور اقتصادی و دارایی در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به تفاوت شرایط جنگ نظامی و اقتصادی، اظهار کرد: برخلاف جنگ نظامی که به هر حال بسیاری با دشمن همراهی نکردند، در جنگ اقتصادی همراهی با دشمن بسیار بیشتر است.در جریان تحریم‌ها و محدودیت‌ها، بسیاری از کشورها با دشمن همراهی کردند و از این حیث، جنگ اقتصادی و جنگ تجاری از جهاتی به‌مراتب سخت‌تر از جنگ نظامی بر ما می‌گذرد.
