بازار طلای ایران در معاملات امروز در حالی با ریزش قیمت‌ها مواجه شد که تداوم نوسانات ارزی و افت بهای اونس جهانی، معادلات این بازار را تحت تأثیر قرار داده است.
بازار طلا و سکه ایران در معاملات روز شنبه، ۹ آبان‌ماه، با موجی از کاهش قیمت‌ها مواجه شد؛ افتی که در نگاه نخست می‌تواند نشانه بازگشت آرامش به بازار فلز زرد تلقی شود، اما بررسی متغیرهای اثرگذار بر معاملات نشان می‌دهد ماجرا پیچیده‌تر از یک اصلاح قیمتی ساده است.
نکته قابل‌توجه معاملات امروز، کاهش بهای طلا و سکه هم‌زمان با تداوم روند صعودی نرخ ارز در بازار آزاد است؛ اتفاقی که بار دیگر نقش تعیین‌کننده تحولات بازارهای جهانی را در قیمت‌گذاری طلا در ایران برجسته کرد.
در شرایطی که افزایش نرخ دلار معمولاً به‌عنوان یکی از محرک‌های رشد قیمت طلا در بازار داخلی عمل می‌کند، این بار افت قابل‌توجه بهای اونس جهانی توانست اثر افزایشی نرخ ارز را خنثی کند.
به این ترتیب، بازار داخلی برخلاف انتظارات معمول، تحت تأثیر فشار نزولی بازارهای بین‌المللی قرار گرفت و طلا و انواع قطعات سکه مسیر کاهشی را در پیش گرفتند.
افت اونس؛ محرک اصلی عقب‌نشینی بازار داخلی
بررسی تحولات بازار جهانی نشان می‌دهد طلا در روزهای پایانی هفته میلادی یکی از دوره‌های قابل‌توجه کاهش ارزش خود را تجربه کرده است.
افزایش قیمت نفت، تشدید نگرانی‌ها درباره تورم در اقتصاد آمریکا و تقویت انتظارات نسبت به احتمال افزایش نرخ بهره فدرال رزرو از جمله عواملی هستند که جذابیت طلا را برای سرمایه‌گذاران کاهش داده‌اند.
از سوی دیگر، افت بازار سهام شرکت‌های فناوری و نگرانی از بازدهی سرمایه‌گذاری‌های سنگین در حوزه هوش مصنوعی، به فروش گسترده در بازارهای مالی دامن زده است. بخشی از سرمایه‌گذاران برای تأمین نقدینگی و جبران زیان‌های خود به فروش دارایی‌های مختلف، از جمله فلزات گران‌بها، روی آورده‌اند.
مجموعه این عوامل موجب شد اونس جهانی طلا در پایان هفته با کاهش محسوسی مواجه شود و فشار این افت به بازار داخلی نیز انتقال پیدا کند.
بازار سکه؛ کاهش قیمت در کنار تداوم حباب
به نقل از مهر، در بازار سکه نیز کاهش قیمت‌ها قابل‌توجه بود، اما بررسی وضعیت حباب سکه نشان می‌دهد افت قیمت الزاماً به معنای تخلیه تقاضای سفته‌بازانه نیست.
به گفته نادر بذرافشان، رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران، با وجود کاهش قیمت انواع قطعات سکه در طول هفته، حباب سکه در همین بازه افزایش داشته و در آستانه رسیدن به ۱۲ میلیون تومان قرار دارد.
این موضوع نشان می‌دهد بخشی از فاصله میان ارزش ذاتی و قیمت معاملاتی سکه همچنان پابرجاست. بنابراین، نمی‌توان صرفاً با مشاهده کاهش قیمت‌ها از بازگشت کامل تعادل به بازار سخن گفت.
رکود معاملات؛ خریداران همچنان مرددند
یکی دیگر از ویژگی‌های قابل‌توجه بازار طلا، کاهش حجم معاملات در کنار نوسانات شدید قیمتی است. فعالان صنفی معتقدند بی‌ثباتی در بازارهای جهانی، نوسانات نرخ ارز و تغییرات پی‌درپی قیمت‌ها باعث شده خریداران و فروشندگان با احتیاط بیشتری وارد معاملات شوند.
بر اساس اظهارات رئیس اتحادیه طلا و جواهر تهران، حجم مبادلات این صنعت در یک ماه گذشته نسبت به شهریورماه حدود ۲۰ تا ۳۰ درصد کاهش یافته است؛ موضوعی که نشان می‌دهد حتی در دوره‌های افزایش قیمت نیز رونق قابل‌توجهی در معاملات شکل نگرفته و رکود همچنان بر بازار سایه انداخته است.
در واقع، کاهش قیمت‌ها اگرچه برای مصرف‌کنندگانی که قصد خرید مصنوعات طلا دارند می‌تواند فرصت تازه‌ای ایجاد کند، اما تداوم نوسانات و نبود چشم‌انداز روشن از آینده بازار، همچنان مانع شکل‌گیری تقاضای پایدار است.
چشم‌انداز بازار؛ اصلاح موقت یا آغاز روند نزولی؟
اکنون مهم‌ترین پرسش فعالان بازار این است که آیا کاهش اخیر می‌تواند به یک روند نزولی پایدار تبدیل شود یا صرفاً اصلاحی مقطعی پس از دوره‌ای از رشد قیمت‌هاست؟
پاسخ این پرسش بیش از هر چیز به وضعیت اونس جهانی و مسیر حرکت نرخ ارز در بازار داخلی وابسته است. در صورت تداوم فشار بر قیمت جهانی طلا، احتمال ادامه تعدیل قیمت‌ها در بازار داخلی وجود دارد؛ با این حال، هرگونه افزایش نرخ ارز می‌تواند بخشی از اثر کاهشی اونس را به صورت قابل توجهی جبران کند.
بر این اساس بازار طلا در شرایطی وارد فاز اصلاحی شده که نه متغیرهای ارزی از ثبات برخوردارند و نه بازار جهانی چشم‌انداز کاملاً روشنی دارد.
از این رو، کاهش قیمت‌های امروز را باید در چارچوب نوسانات گسترده بازار و نه لزوماً نشانه آغاز یک دوره طولانی ارزانی ارزیابی کرد؛ بازاری که فعلاً بیش از هر چیز زیر سایه احتیاط معامله‌گران و انتظار برای روشن شدن مسیر تحولات اقتصادی قرار گرفته است.
