پاییز؛ فصل بروز علائم سالک / «تب شالیزار» چیست؟

رئیس اداره بیماری‌های زئونوز وزارت بهداشت با بیان اینکه بیماری‌های قابل‌انتقال بین انسان و حیوان در فصل گرم شایع‌تر هستند، گفت: برخی از این بیماری‌ها مانند تب مالت و تب کریمه کنگو در فصل گرم سال موارد بیشتری دارند، اما علائم سالک به طور معمول در پاییز نمایان می‌شود و بیماری‌هایی مانند هاری و سیاه‌زخم محدود به فصل خاصی نیستند.

دکتر محمد زینلی ، با بیان اینکه بیماری‌های زونوتیک مشمول شرایط فصلی می‌شوند، اظهار کرد: برخی بیماری‌های قابل‌انتقال بین انسان و حیوان (زونوتیک) قابلیت افزایش با توجه به شرایط آب‌وهوایی مانند شرایط هوایی گرم یا سرد را دارند. بررسی‌ها و مواجهه با بیماری‌های قابل‌انتقال میان حیوان و انسان نشان می‌دهد این بیماری‌ها در فصل گرم سال به مراتب شیوع بیشتری دارند.

 

 

او با بیان اینکه تب مالت یک بیماری عفونی باکتریایی است، توضیح داد: بیماری تب مالت در فصل زایش دام‌ها شیوع بیشتری دارد. احتمال انتقال تب مالت از دام‌ها به ویژه دام‌هایی که با شیوه سنتی نگهداری می‌شوند، وجود دارد. بنابراین، احتمال افزایش موارد ابتلا به این بیماری وجود دارد و اغلب موارد ابتلا برای فصول بهار تا نیمه تابستان است.بنابراین، هنگامی که از فصل زایش و شیرواری دام‌ها فاصله می‌گیریم میزان موارد ابتلا به تب مالت کاهش می‌یابد. علاوه بر فاصله‌گرفتن از فصل زایش دام‌ها، نقش واکسیناسیون دام‌ها توسط سازمان دامپزشکی در کاهش موارد ابتلا نیز موثر است.

او با بیان اینکه حیوان‌گزیدگی در تمام فصول سال وجود دارد، توضیح داد: ابتلا به هاری منوط به گزش انسان توسط حیوان آلوده است. اگرچه هاری یک بیماری کشنده به‌شمار می‌رود اما قابلیت پیشگیری دارد. تعداد موارد حیوان‌گزیدگی و ابتلا به هاری به فصل سرد یا گرم سال محدود نمی‌شود؛ چرا که مواجهه انسان با حیوانات در مناطق روستایی و حاشیه شهرها اجتناب‌ناپذیر است؛ بنابراین احتمال ابتلا به هاری و حیوان‌گزیدگی در تمام فصول سال وجود دارد.

رئیس اداره بیماری‌های زئونوز وزارت بهداشت با بیان اینکه «لیشمانیوز» یک بیماری انگلی به‌شمار می‌رود، تصریح کرد: بیماری لیشمانیوز که با نام «سالک» شناخته می‌شود، یک بیماری قابل‌انتقال میان انسان و حیوانات است که به دلیل گزش پشه خاکی به انسان منتقل می‌شود. سالک، یک بیماری بومی محسوب می‌شود و در کانون‌های آلوده کشور وجود دارد. به طور معمول، گزش پشه خاکی در فصل گرم سال اتفاق می‌افتد؛ اما به دلیل اینکه دوره کمون این بیماری حدود ۲ تا ۳ ماه زمان می‌برد، علائم بیماری در فصل پاییز نمایان می‌شود.

زینلی ادامه داد: به طور معمول، علائم بیماری سالک در ماه‌های آبان، آذر و دی پدیدار می‌شود. با توجه به اینکه این بیماری دوره کمون ۲ تا ۳ ماهه دارد و علائم بیماری در فصل پاییز نمایان می‌شود با وفور این بیماری در فصل پاییز مواجه می‌شویم.

این متخصص انگل‌شناسی پزشکی درباره سیاه‌زخم توضیح داد: سیاه‌زخم، بیماری عفونی قابل‌انتقال میان حیوان و انسان است که به صورت انفرادی در برخی مناطق کشور دیده می‌شود. امکان آلودگی انسان به این بیماری به یک فصل یا دوره خاص محدود نمی‌شود و در تمام طول سال وجود دارد.

رئیس اداره بیماری‌های زئونوز وزارت بهداشت درباره بیماری «کیست هیداتید» گفت: یک بیماری قابل‌انتقال میان حیوان و انسان است که توسط انگل به انسان منتقل می‌شود که به طور معمول در گوسفندان و سگ ها یافت می‌شود. اگر انسان به طور اتفاقی هرچیز آلوده به انگلی را بخورد یا بنوشد، ممکن است به این بیماری مبتلا شود. این بیماری در فصول گرم سال یعنی بهار و تابستان شایع‌تر است.

زینلی با با بیان اینکه تب کریمه کنگو نیز بیماری قابل‌ انتقال بین انسان و حیوان محسوب می‌شود، گفت: مخزن این بیماری، یک نوع کنه است که در دام خون‌خواری می‌کند. اگر انسان‌ها در محیطی قرار گیرند که کنه وجود داشته باشد، این احتمال وجود دارد که کنه انسان‌ها را بگزد. اگر کنه به ویروس CCHF آلوده باشد، گزش انسان‌ها سبب ابتلا به بیماری تب کریمه کنگو می‌شود. کنه می‌تواند در محل‌های نگهداری دام یا مراتع وجود داشته‌ باشد. مصرف گوشت دام آلوده ذبح‌شده و تماس با خون و ترشحات دام آلوده، راه دوم ابتلای انسان‌ها به بیماری تب کریمه کنگو به حساب می‌آید. خون و ترشحات دام می‌تواند وارد پوست زخمی، چشم و مخاط انسان‌ها شود.

او ادامه داد: به دلیل اینکه ناقل بیماری در فصول گرم سال تکثیر می‌شود و گزش‌های حیوانات و انسان‌ها در فصل گرم سال بیشتر است، تعداد موارد ابتلا به این بیماری در فصل گرم سال بیشتر است.

رئیس اداره بیماری‌های زئونوز وزارت بهداشت درباره «تب شالیزار» هم توضیح داد: لپتوسپیروز یا تب شالیزار، یک بیماری باکتریایی قابل‌انتقال میان حیوان و انسان است که از طریق تماس با آب یا خاک آلوده به ادرار حیوانات منتقل می‌شود. این بیماری به طور اغلب در استان‌های شمالی کشور یعنی گلستان، مازنداران و گیلان شایع است و در بخشی‌هایی از استان خوزستان نیز دیده می‌شود. باکتری این بیماری از طریق جراحات پوستی که بدون حفاظت فردی هستند، منتقل می‌شود. این بیماری در فصول شالیکاری شیوع بیشتری دارد و پزشکان مناطق شمالی و جنوب کشور با علائم این بیماری آشنا هستند و موارد مشکوک را برای بررسی معرفی می‌کنند.