چای، این نوشیدنیِ پرطرفدار و ثابتِ سفره‌های ایرانی، سال‌هاست که عنوانِ «پادشاه نوشیدنی‌های گرم» را در خانه‌ها به دوش می‌کشد. بسیاری از ما روز خود را با نوشیدن یک فنجان چای داغ در وعده صبحانه یا حتی پیش از آن و در حالت ناشتا آغاز می‌کنیم؛ غافل از اینکه این عادتِ دیرینه، پتانسیل ایجاد چالش‌ها و آسیب‌های پنهانی را برای دستگاه گوارش و سلامت عمومی بدن به همراه دارد.
چای در ناشتا؛ هجوم تانن‌ها به دیواره معده
متخصصان تغذیه و گوارش هشدار می‌دهند که نوشیدن چای بلافاصله پس از بیدار شدن از خواب و در شرایطی که معده خالی است، می‌تواند ترشح اسید معده را تحریک کند. چای حاوی ترکیباتِ فعالی به نام «تانن» (Tannins) است که در صورت تماس مستقیم با مخاطِ خالی از غذا در معده، سبب تحریک، احساس سوزش، نفخ و حتی حالت تهوع در افراد حساس می‌شود.
از سوی دیگر، بر اساس آموزه‌های متخصصان طب سنتی، چای دارای مزاجی گرم و خشک است و مصرف آن در ساعات اولیه صبح پیش از ورود مواد مغذی و آب به بدن، می‌تواند تعادلِ ترشحات گوارشی را برهم زده و زمینه را برای مشکلات گوارشی مزمن فراهم کند.
مختل شدن جذب آهن؛ خطری پنهان برای صبحانه
یکی دیگر از عوارض جدی نوشیدن چای (به‌ویژه چای پررنگ) همراه با وعده صبحانه یا بلافاصله پس از آن، تداخل در جذب مواد مغذی حیاتی از جمله «آهن» است. ترکیبات پلی‌فنول و تانن موجود در چای با آهنِ موجود در مواد غذایی پیوند برقرار کرده و مانع از جذب کامل آن توسط بدن می‌شوند. این پدیده در درازمدت می‌تواند به بروز یا تشدید کم‌خونی ناشی از فقر آهن (به‌ویژه در زنان و کودکان) منجر شود.
توصیه‌های کلیدی برای طرفداران چای
متخصصان پیشنهاد می‌کنند برای بهره‌مندی از خواص چای و جلوگیری از عوارض گوارشی آن، نکات زیر رعایت شود:
۱. پرهیز از مصرف ناشتا: هرگز روز خود را با نوشیدن چای روی معده خالی آغاز نکنید؛ ابتدا مقداری آب ولرم میل کرده و پس از صرف بخشی از صبحانه، چای را بنوشید.
۲. رعایت فاصله زمانی: برای جلوگیری از اختلال در جذب آهن و مواد مغذی، نوشیدن چای را دست‌کم یک ساعت قبل یا بعد از وعده‌های غذایی اصلی به تعویق بیندازید.
۳. پرهیز از چای دم‌مانده: از مصرف چایی که ساعت‌ها در قوری مانده و اصطلاحاً کهنه شده است، جداً خودداری کنید، چرا که ترکیبات اکسید شده آن بار سنگینی بر روی کبد و گوارش ایجاد می‌کند.
انتشار فقط با ذکر منبع مجاز است.
