در شرایطی که حملات یمن تأسیسات نفتی و فرودگاههای عربستان را هدف گرفته، شرکتهای بینالمللی از توقف سرمایهگذاری خبر میدهند.
شرکتهای بینالمللی که سالها پیش عربستان را «بهشت سرمایهگذاری» میدانستند و برای ساختن پروژههایشان به این کشور هجوم آورده بودند، حالا یکی پس از دیگری اعلام میکنند که از این کشور میروند. دلیلش هم روشن است؛ حملات یمن، عربستان را از یک مقصد امن به جایی تبدیل کرده که سرمایهها از آن فرار میکنند. نتیجه هم این است که همه بلندپروازیهای محمد بن سلمان، ولیعهد سعودی، در هوا آب شده است.برای اینکه مطلب روشن شود، باید کمی عقبتر برگردیم. محمد بن سلمان در سال ۲۰۱۶ طرحی به نام «رؤیای ۲۰۳۰» رونمایی کرد. هدف این طرح این بود که عربستان دیگر فقط به نفت وابسته نباشد و با جذب سرمایهگذاری خارجی، برگزاری رویدادهای بینالمللی، توسعه گردشگری و ساختن شهرهای مدرن، اقتصادش را متنوع کند.برای همین، شرکتهای بزرگ جهان مثل اینفورما، نمایشگاهها و همایشهای بزرگی در ریاض برگزار میکردند و میلیاردها دلار سرمایهگذاری در این کشور صورت گرفت.اما از زمانی که یمنیها در پاسخ به حملات ائتلاف سعودی، عملیات تلافیجویانه را شروع کردند و تأسیسات نفتی و فرودگاههای عربستان را هدف گرفتند، همه چیز به هم ریخت. آسمان عربستان به خاطر آتشسوزیهای ناشی از هدف قرار گرفتن پالایشگاههای نفت، پر از دود سیاه شد و زمین این کشور به جایی تبدیل شد که حتی برای برگزاری یک همایش بینالمللی هم امن نیست، چه برسد به سرمایهگذاری میلیارد دلاری.
ایرلاینهای خارجی پروازها را لغو کردند / شرکتهای خارجی در صف خروجدر روزهای اخیر، دهها کشور پروازهایشان به عربستان را لغو یا متوقف کردند و شرکتهای هواپیمایی از رفتوآمد به فرودگاههای سعودی خودداری کردند که تازهترین مورد آن صبح امروز خطوط هوایی هلند (کیالام) اعلام کرد تعلیق تمامی پروازها از و به ریاض و دمام تا ۲۷ نوامبر ۲۰۲۶ (معادل ۶ آذر ۱۴۰۵) تمدید شده است. حالا نوبت شرکتهای سرمایهگذاری بینالمللی است. این شرکتها یکی بعد از دیگری موضعگیری میکنند و اشاره میکنند که قصد دارند از عربستان بروند. اینفورما: رشد درآمدمان نصف شد / نمایشگاههای ریاض لغو شدجدیدترین مورد، شرکت انگلیسی «اینفورما» است که یکی از بزرگترین شرکتهای برگزارکننده نمایشگاهها و رویدادهای تجاری در عربستان است.خبرگزاری رویترز به نقل از این شرکت نوشت که پیشبینی میکند رشد درآمد جهانیاش از ۶ درصد به ۳ درصد کاهش پیدا کند، چون حملات یمنی، رویدادهایی که این شرکت در عربستان برگزار میکرد را مختل کرده است. اینفورما حتی پیشبینی کرده که درآمدش از برگزاری رویدادها در عربستان تا پایان سال ۲۰۲۶ صفر بماند و گفته ممکن است برنامههای سرمایهگذاریاش در عربستان را هم به کل پس بگیرد.این شرکت انگلیسی همچنین اعلام کرد که نمایشگاه بزرگ «سیتیاسکیپ جهانی» در ریاض را به خاطر حملات یمن به سال ۲۰۲۷ موکول کرده و «مجمع جهانی سلامت ریاض» را هم به جای برگزاری حضوری، به صورت آنلاین برگزار میکند.این تصمیمها در حالی گرفته میشود که پیش از این هم مقامات سعودی و شرکتهای خارجی دهها رویداد و برنامه سرمایهگذاری را به خاطر تهدیدهای یمنی به تعویق انداخته یا لغو کرده بودند. محاصره هوایی یمن هم مزید بر علت شده و مقامات سعودی مجبور شدهاند دهها برنامه و رویداد دیگر را به خاطر حملات موشکی و پهپادی که اوضاع امنیتی و سیاسی داخل عربستان را به هم ریخته، لغو کنند. جام جهانی اتومبیلرانی هم به ۲۰۲۷ موکول شددر همین حال، فدراسیون بینالمللی اتومبیلرانی هم شامگاه سه شنبه اعلام کرد که جام جهانی «اکستریم اچ» در عربستان را به خاطر حملات یمن به سال ۲۰۲۷ موکول کرده است. این در حالی است که بسیاری از رویدادهای ورزشی دیگر نیز که قرار بود در عربستان برگزار شود، لغو شده است.بلومبرگ: نگرانیها از نفت به بخشهای غیرنفتی رسیدخبرگزاری بلومبرگ آمریکا هم در گزارشی نوشت که بالا گرفتن حملات یمن به عربستان، نگرانیهای اقتصادی را از بخش نفت به بخشهای غیرنفتی منتقل کرده است؛ همان بخشهایی که ستون اصلی «رؤیای ۲۰۳۰» هستند. به عبارت سادهتر، دیگر فقط نفت عربستان نیست که در خطر است؛ سرمایهگذاریها و پروژههای غیرنفتی هم به خطر افتادهاند. بلومبرگ نوشت که دو ستون اقتصاد عربستان، یعنی نفت و سرمایهگذاری، دیگر نمیتوانند اقتصاد این کشور را که رو به فروپاشی است، سرپا نگه دارند.این خبرگزاری در گزارش شامگاه خود افزود: «سهام عربستان خسارات سنگینی متحمل میشود و در ماه اکتبر جاری، در زمره بدترین بازارهای نوظهور جهان از نظر عملکرد قرار گرفته است.»ثبات از عربستان گرفته شدبلومبرگ از یک مقام سابق صندوق بینالمللی پول هم نقل کرد: «حملات به عربستان، مهمترین مزیتی را که سرمایهگذاران خارجی را جذب میکرد، یعنی ثبات، از این کشور گرفته است.» این یعنی سرزمین عربستان دیگر جای مناسبی برای رشد سرمایهها نیست و به کانون خسارت تبدیل شده است. بلومبرگ مینویسد که این باور، فقط باور بینالمللی نیست؛ ماجراجویان و قماربازان اقتصادی هم به همین نتیجه رسیدهاند. مرکز مالی ریاض عملاً تعطیل شدبلومبرگ در ادامه، با اشاره به محاصره هوایی یمن علیه عربستان، نوشت: «حملات یمن باعث محدود شدن پروازها در ریاض، به تعویق افتادن رویدادهای مهم و تعطیلی عملی مرکز مالی پایتخت شده است.» این خبرگزاری تأکید کرد: «ادامه حملات یمن، گردشگری، حملونقل و سرمایهگذاری خارجی را تهدید میکند و برنامههای عربستان برای تنوع بخشیدن به اقتصادش را با چالشهای روزافزونی روبهرو میسازد.»حتی درآمد نفت هم کافی نیستبلومبرگ از کارشناسان اقتصادی نقل کرد: «حتی اگر درآمدهای نفتی عربستان بالا برود، این افزایش نمیتواند پیامدهای گسترده اقتصادی جنگ بر بخشهای غیرنفتی را جبران کند.»در پایان گزارش، بلومبرگ اشاره کرد: «شاخص سهام عربستان پس از خسارات پیوسته در دو ماه گذشته، به پایینترین سطح خود از سال ۲۰۲۱ نزدیک میشود.»رؤیای ۲۰۳۰ بدون نفت و بدون سرمایهگذاریبا این دادهها، همه چیز روشن میشود. رؤیای ۲۰۳۰ که محمد بن سلمان میخواست با آن عربستان را به یک قدرت اقتصادی تبدیل کند که به نفت وابسته نباشد و روی سرمایهگذاریها تکیه کند، حالا بر باد رفته است.عربستان اکنون در وضعیت تازهای قرار گرفته که در آن، رؤیای بن سلمان هم بدون نفت است و هم بدون سرمایهگذاری.