ششم آبان یادآور زادروز مردی است که صدای او بخش جدایی‌ناپذیر حافظه شنیداری و تصویری چند نسل از سینمادوستان ایران است؛ چنگیز جلیلوند، هنرمند برجسته‌ای که یکی از سرامدان دوبله ایران بود.
به گزارش اطلاعات آنلاین، جلیلوند ۶ آبان ۱۳۱۴ در شیراز چشم به جهان گشود. او مسیر هنری خود را از سال ۱۳۳۶ با حضور در عرصه تئاتر و در کنار همراهانی چون ابوالحسن تهامی آغاز کرد؛ مسیری که خیلی زود او را به راهروهای استودیوهای دوبلاژ کشاند تا یکی از ماندگارترین فصل‌های هنر گویندگی را رقم بزند. قدرت بی‌نظیر جلیلوند در تیپ‌سازی و توانایی اجرای گویندگی با ۳ صدای باس، باریتون و تنور، او را به چهره‌ای ممتاز در دوبله جهان تبدیل کرد؛ تا جایی که در سال ۱۳۵۷ از او به عنوان یک دوبلور نمونه جهانی یاد شد. او شخصیتی بود که می‌توانست به جای باشکوه‌ترین و پرصلابت‌ترین چهره‌های سینمایی حرف بزند و به نقش‌ها روحی تازه ببخشد.
اگر خاطره پل نیومن در «بیلیاردباز»، گویندگی خلاقانه به جای مارلون براندو در اثر ماندگاری چون «اتوبوسی به نام هوس» یا جذابیت‌های بازیگران نامدار جهانی چون رابرت دنیرو، ریچارد برتون، پیتر اوتول، کلینت ایستوود و سیلوستر استالونه در ذهن ایرانیان نقش بسته، بخش زیادی از آن مدیون لحن و نوای پرقدرت جلیلوند است. این هنر جادویی در سینمای ایران نیز جلوه‌ای درخشان داشت. صدای او بر چهره چهره‌های محبوب سینمای ایران همچون محمدعلی فردین، بهروز وثوقی، ناصر ملک‌مطیعی و سعید راد نشست و شخصیت‌های آن‌ها را در یادها ماندگار کرد.
با وقوع انقلاب ۱۳۵۷، جلیلوند به دلیل تحصیل فرزندانش ناچار به مهاجرت به ایالات متحده آمریکا شد و حدود دو دهه از دنیای دوبله و از وطن دور ماند؛ دوری سنگینی که برای او بسیار سخت بود، چرا که خودش بارها تاکید می‌کرد عاشقانه کارش را دوست داشته و ریشه‌اش در خاک ایران است. او درباره این دوران می‌گفت: «در آمریکا هرچقدر هم در رفاه بودم، غم دوری از وطن در دلم بود. من عاشق کار دوبله بودم و ترک کردنش مثل این بود که چیزی که به آن اعتقاد داشتم از بین رفته باشد.»
جلیلوند در خاطراتش همواره از گویندگی به جای ریچارد برتون در فیلم «چه کسی از ویرجینیاوولف می‌ترسد؟» با لذت یاد می‌کرد و حتی در روزهای تنهایی در آمریکا، نوار صدای این فیلم را گوش می‌داد. او همچنین فیلم «طوقی» ساخته علی حاتمی را یکی از قشنگ‌ترین کارهایش می‌دانست که در آن به طور هم‌زمان و با دو صدای کاملا متفاوت به جای بهروز وثوقی و ناصر ملک‌مطیعی صحبت کرد.
یکی دیگر از خاطرات شنیدنی او به تست دوبله فیلم «پدرخوانده» برمی‌گشت؛ زمانی که نماینده کمپانی خارجی در استودیو حضور داشت و با شنیدن صدای جلیلوند روی تصویر براندو شگفت‌زده شد و گفت صدای او هیچ تفاوتی با خود براندو ندارد. اما جلیلوند به دلیل رفتار نامناسب آن نماینده، از ادامه کار انصراف داد و در نهایت با پیشنهاد و تایید خود او، مرحوم محمود نوربخش به جای مارلون براندو در نقش دون کورلئونه صحبت کرد.
پس از بیست سال دوری، جلیلوند در سال ۱۳۷۷ سرانجام به عشق وطن و هنر گویندگی به ایران بازگشت و فعالیتش را دوباره آغاز کرد. او با همکاری در استودیو قرن ۲۱ و دیگر استودیوها و همچنین صدا و سیما، بازگشتی دوباره به پرده‌های سینما و خانه‌های مردم داشت. گویندگی در فیلم‌هایی چون «بیمار انگلیسی» و «کی‌پکس» نشان داد حنجره طلایی او همچنان رسا و پرشور است. او حتی در سال‌های بعد در چند فیلم و سریال تلویزیونی به عنوان بازیگر جلوی دوربین رفت و توانایی‌های هنری خود را در عرصه بازیگری نیز به رخ کشید.
سرانجام در ۲ آذر ۱۳۹۹، کرونا این صدای ماندگار را از سینمای ایران گرفت و پیکر او در قطعه هنرمندان بهشت زهرا به خاک سپرده شد. با این حال، ششم آبان بهانه‌ای است تا یادآوری کنیم که چنگیز جلیلوند هرگز خاموش نخواهد شد؛ صدای او در دالان‌های تاریخ سینمای ایران جاری است و هر بار که تصویری از براندو، نیومن یا فردین بر پرده نقش می‌بندد، صدای جادویی او دوباره ظاهر می‌شود.
