سازوکار انتخاباتی مخالفان نتانیاهو برای حذف وی 

توافق نسبی و شکننده گادی آیزنکوت و یائیر لاپید و نفتالی بنت و آویگدور لیبرمن و یائیر گولان زمینه حذف نتانیاهو از روند حاکمیت، پس از انتخابات ۲۷ اکتبر در سرزمین‌های اشغالی را تقویت می‌کند. 

به گزارش مشرق، توافق به دست آمده توسط سران اردوگاه اپوزیسیون رژیم صهیونیستی در سرزمین‌های اشغالی، معادله‌های انتخابات پارلمانی ۲۷ اکتبر در سرزمین‌های اشغالی را با پیچیدگی‌های بیشتری مواجه می‌کند. ماه گذشته نشستی انتخاباتی در منزل یائیر لاپید، سرکرده اپوزیسیون رژیم صهیونیستی برگزار شد که در آن گادی آیزنکوت رئیس حزب «یشار» و رئیس اسبق ستاد کل ارتش، نفتالی بنت نخست‌وزیر پیشین و رئیس فهرست «بیحاد»، و آویگدور لیبرمن رئیس «اسرائیل بیتنا» و وزیر جنگ و امور خارجه اسبق و یائیر گولان رئیس «دموکرات‌ها» و معاون اسبق ستاد کل ارتش حضور داشتند.

در سایه این توافق این سوال مطرح است که آیا فهرست‌های «یشار»، «بیحاد»، «دموکرات‌ها» و «اسرائیل بیتنا» می‌توانند به اکثریت لازم برای تشکیل کابینه جایگزین دست یابند، یا تنها قادر خواهند بود نتانیاهو را از رسیدن به ۶۱ کرسی بازدارند؟ احتمال دوم، راه را برای سناریوهای پیچیده‌تر می‌گشاید و آن این است که آیزنکوت برای جذب اعضایی از لیکود پس از انتخابات، یا تشکیل دولتی فراگیر که شامل لیکود و بخش‌هایی از اپوزیسیون باشد، تلاش کند.

موران آزولای، گزارشگر سیاسی روزنامه صهیونیستی «یدیعوت آحارونوت» در گزارشی نوشت که این پنج نفر، «سند اصولی» را امضا کرده‌اند که بر تلاش برای افزایش تعداد رأی‌دهندگانِ اردوگاه، توقف حملات متقابل تا زمان تشکیل کابینه، و ایجاد تیم‌های مشترک برای آمادگی برای انتخابات و تدوین برنامه کابینه برای صد روز نخست، تأکید دارد.

این نشست هویت نامزدِ نخست‌وزیری را تعیین نکرده و حاضران توافق کردند که این موضوع را به پس از انتخابات موکول کنند. به این ترتیب نشست مذکور نشان‌دهنده هماهنگی میان ۵ رهبر و ۴ فهرست انتخاباتی اصلی است، نه یک ائتلاف سیاسی.

تقسیم کار مخالفان نتانیاهو

نداف ایلیمک، گزارشگر سیاسی شبکه خبری «آی ۲۴» فاش کرد که گولان کار خود را در جامعه عربِ فلسطینی متمرکز خواهد کرد، لیبرمن میان روس‌زبان‌ها و بخش‌های راست سنتی فعالیت می‌کند، در حالی که بنت دیدارهایی را با رأی‌دهندگان راستی که از احزابی که قبلاً از حمایت آنها ناامید شده‌اند، سازماندهی می‌کند.

دویر جابرا در شبکه ۱۲ تلویزیون رژیم صهیونیستی اعلام کرد که نیروهای اپوزیسیون در حال بررسی انتخاب رئیس جدیدی برای کنست بلافاصله پس از ادای سوگند نمایندگان و پیش از تشکیل کابینه هستند، البته این در صورتی است که ۶۱ نماینده حامی وجود داشته باشد. ریاست کنست و کمیته سامان‌دهی، نفوذ بر دستور کار و کمیته‌ها در جریان مذاکرات تشکیل ائتلاف را فراهم می‌کند، اما اجرای این طرح همچنان منوط به ارقام واقعی پس از انتخابات است.

شالوم یروشالمی، مفسر سیاسی وبگاه زمان اسرائیل معتقد است که توافق بر سر توقف حملات متقابل، طی روزهای نزدیک به رأی‌گیری با آزمون جدی تری مواجه خواهد شد، زیرا احزابِ همکار، در عین حال بر سر جذبِ رأی‌دهندگانِ مشترک با یکدیگر رقابت می‌کنند.

مانعی به نام تعیین نخست وزیر

این نشست توافق برای تعیین نامزد نخست‌وزیری را به بعد از انتخابات موکول کرده است. شبکه صهیونیستی «آی ۲۴» اعلام کرد که آیزنکوت خواستار بحث بر سر یک مکانیزم مورد توافق‌ شده است. به عنوان مثال نخست وزیری به بزرگ‌ترین فهرست پیروز در این ائتلاف واگذار شود، در حالی که لیبرمن با تعیین تکلیفِ پیش‌دستانه این موضوع مخالف است و می‌ترسد اعلامِ یک نامزد واحد منجر به انتقال آرا از احزاب کوچک‌تر به او شود.

احتمال رسیدن به حد نصاب ۶۱ کرسی

نظرسنجی‌های موجود نشان می‌دهند که توانایی اپوزیسیون برای جلوگیری از تشکیل کابینه توسط نتانیاهو، به‌طور خودکار به معنای توانایی آن‌ها برای تشکیل یک کابینه جایگزین نیست.

نظرسنجی شبکه «کان ۱۱» که در ۲۷ سپتامبر منتشر شد، به «یشار» به رهبری آیزنکوت ۲۳ کرسی، به لیکود ۲۱ کرسی، به «بیحاد» ۱۱ کرسی، و به «دموکرات‌ها» و «اسرائیل بیتنا» هرکدام ۹ کرسی داد. به این ترتیب اردوگاه نتانیاهو به ۵۲ کرسی می رسد که در مقابل ۵۲ کرسی برای اردوگاه آیزنکوت قرار دارد. این در حالی است که فهرست‌های عربی ۱۲ کرسی و «هندل-زلیخا» ۴ کرسی به دست آوردند.

این در حالی است که نظرسنجی روزنامه «معاریو» که در ۲۵ سپتامبر منتشر شد، نتایج بهتری را برای اپوزیسیون پیش‌بینی می‌کند: ۵۵ کرسی در مقابل ۴۹ کرسی برای بلوک نتانیاهو، ۱۲ کرسی برای فهرست‌های عربی و ۴ کرسی برای هندل-زلیخا.

در مقابل، نظرسنجی شبکه ۱۴ که عصر ۲۸ سپتامبر منتشر شد، شکاف بزرگی را میان موسسات نظرسنجی نشان می‌دهد؛ چرا که پیش بینی ۳۱ کرسی برای لیکود و ۲۱ کرسی برای آیزنکوت را دارد و معتقد است که راست گرایان ۶۳ کرسی در مقابل ۴۵ کرسی اپوزیسیون و ۱۲ کرسی فهرست‌های عربی، خواهند داشت.

طرح آیزنکوت برای دور زدن نتانیاهو

عمیت سیگال، مفسر سیاسی شبکه ۱۲ تلویزیون رژیم صهیونیستی، در ۲۵ ژوئیه فاش کرد که هدف آیزنکوت تشکیل کابینه‌ای با ۶۳ یا ۶۴ نماینده است و در صورتی که انتخابات برای اردوگاهش با ۵۹ کرسی یا کمتر به پایان برسد، طرح جایگزینی دارد. بر اساس این گزارش این طرح بر شرطِ قانونی برای خدمت سربازی برای همه، و سپس تلاش برای جذب نمایندگانی از لیکود پس از کنار زدن نتانیاهو از نخست‌وزیری استوار است.

لیبرمن نیز تحقق این مسیر را پیش بینی می‌کند و معتقد است که اعضای لیکود حتی بدون نتانیاهو نیز ممکن است به ائتلاف اپوزیسیون بپیوندند.

با این حال، سناریوی متفاوتی در درون جریان راست مطرح است: تشکیل کابینه با نخست وزیری نتانیاهو که شامل آیزنکوت و احتمالاً بنت و لیبرمن باشد و ایتمار بن‌گویر و بتسلئیل اسموتریچ دو وزیر افراطی کنونی از آن کنار گذاشته شوند.

با این وجود طرح تشکیل کابینه توسط «نتانیاهو-آیزنکوت-بنت ولیبرمن» با موانع جدی مواجه است. نفتالی بنت در مصاحبه‌ای که با «یدیعوت آحارونوت» در ۳ ژوئیه انجام داد، صراحتاً گفت که با نتانیاهو ائتلاف نخواهد کرد.

لیبرمن در این زمینه قاطعیت بیشتری از خود نشان داد و در اظهاراتی که شبکه ۱۲ در ماه مه منتشر کرد، گفت: «حتی اگر دنیا زیر و رو شود، با نتانیاهو ائتلاف نخواهد کرد و مواضع خود را به نخست‌وزیری که مقصر شکست ۷ اکتبر است، گره نخواهد زد. آیزنکوت اما، در مصاحبه‌ای با شبکه ۱۲ در ماه ژوئیه، در پاسخ به سؤال درباره شرایط اضطراری که ممکن است حضور در کنار نتانیاهو را بطلبد، پاسخ قطعی و مشخصی نداد؛ اما گفت که نتانیاهو و اعضای کابینه امنیتی ۷ اکتبر شایسته حاکمیت نیستند».

۳ سناریو پس از اعلام نتایج

این معادلات، ائتلاف پنج‌گانه را بعد از اعلام نتایج در برابر ۳ سناریو قرار می‌دهد:

اگر احزابِ همکار، اکثریت مستقلی کسب کنند، مناقشه‌ها برای تعیین نخست‌وزیر و توزیع پست‌های وزارتی آغاز خواهد شد.

اگر هیچ گروهی اکثریت ۶۱ کرسی را کسب نکنند، تلاش برای جذب نمایندگان لیکود یا تشکیل کابینه اقلیت، بخشی از مذاکرات تشکیل کابینه خواهد شد.

کابینه شامل نتانیاهو، آیزنکوت، بنت و لیبرمن با حذف بن‌گویر، اسموتریچ و گولان نیز در گفتمان سیاسی رژیم صهیونیستی مطرح است، اما در حال حاضر با مواضع اعلام‌شده تعدادی از این افراد، احتمال آن ضعیف است.