گروه شهرستان‌ها: انتظارهای طولانی، تغییرات مکرر زمان پرواز و فقدان اطلاع‌رسانی شفاف، سال‌هاست به یکی از معضلات مسافران در فرودگاه‌های کشور تبدیل شده است به نحوی که گاهی تأخیر در پروازها آن‌قدر طولانی می‌شود که رسیدن به مقصد با خودرو ، زمان کمتری از مسافران می‌گیرد. مسئولان شرکت‌های هواپیمایی پس از وقوع ۲ جنگ تحمیلی اخیر و آسیب‌دیدن چند فروند هواپیما بر اثر حملات دشمن، کمبود ناوگان هوایی را یکی از دلایل اصلی تأخیر پروازها اعلام می‌کنند ؛ این در حالی است که ناوگان هواپیمایی کشور سال‌هاست با این چالش دست‌وپنجه نرم می‌کند و به همین دلیل هم مسافران همواره در بسیاری از پروازها با تأخیر در پرواز مواجه می شوند. اما پرسش اصلی اینجاست که چرا در چنین شرایطی بلیط مسافران متناسب با تعداد ظرفیت هواپیماها به فروش نمی رسد تا مسافران دچار سرگردانی از بابت تأخیر در پروازنشوند. در این میان، آنچه بیش از تأخیرها مسافران را سرگردان می‌کند، عدم پاسخگویی از سوی مسئولان است؛ وضعی که در آن، مسافران ساعت‌ها در انتظار می‌مانند، بدون این که بدانند علت تأخیر چیست و چه کسی پاسخگوی از میان رفتن حقوق آنان است. البته ضعف و عدم پاسخگویی مسئولان ناوگان هوایی فقط مختص به برخورد آنها با مردم نمی شود ،بلکه آنها در مواجهه با رسانه ها نیز همینگونه عمل می کنند. سرگردانی در فرودگاه فرودگاه مشهد از جمله فرودگاه های کشور است که مسافران همواره از شرایط آن و پروازهایش گلایه مند هستند. به گزارش خبرنگار ما در مشهد، در سالن‌های انتظار این فرودگاه ، مسافران نه فقط با تأخیرهای طولانی، بلکه با پدیده‌ای به‌نام «گریز از مسئولیت» روبرو هستند. در حالی که مسافران میان نقص فنی و تغییرات مکرر زمان پرواز سرگردانند، پاسخ‌های رسمی مسئولان، فقط به حواله دادن مسئولیت به دیگری ختم می‌شود . در این سالن‌ها ، فضای حاکم بر مسافران، فراتر از یک تأخیر ساده، حاکی از نوعی «بلاتکلیفی» است. مسافران در انتظار انجام پروازهای خود، با پدیده‌ای تحت عنوان «تأخیرهای زنجیره‌ای» و «تغییرات مکرر زمان پرواز» روبرو هستند. این وضعیت که در مسیرهای پرتردد مشهد به تهران و کیش به وضوح مشاهده می‌شود، سبب شده مسافران ساعت‌ها در شرایط بدون برنامه‌ریزی باقی بمانند و حتی به استراحت بپردازند. انتظار بی پایان یکی از چالش‌های بنیادین، عدم شفافیت در اطلاع‌رسانی است. در مسیر مشهد - تهران، شاهد تغییرات مکرر زمان پرواز هستیم؛ از ساعت ۷صبح به ۱۱، سپس ۱۲، ۱۵و در نهایت ۱۷. این تغییرات بدون ارائه توضیحات فنی، موجب می‌شود مسافران در وضع «انتظارِ بی‌پایان» قرار گیرند. علاوه بر این، نقص فنی در هواپیما که منجر به بازگشت پرواز به مبدأ می‌شود، برنامه‌ریزی سفر را برای خانواده‌ها و مسافران به کلی مختل می‌کند. علیرضا یکی از مسافران پرواز شماره ۳۴۹۷شرکت هواپیمایی جمهوری اسلامی (ایران ایر) که با تأخیر ۵ ساعته در پرواز مواجه شده بود، در گفتگو با خبرنگار اطلاعات درباره تأخیر در پرواز یکشنبه ۲۹شهریور از فرودگاه شهید هاشمی‌نژاد مشهد به فرودگاه مهرآباد تهران اظهار داشت: ساعت ۲۲ و ۱۵ دقیقه ابتدا با تاخیر ۲ ساعته روبرو شدم و سپس از طریق پیامک، ساعت پرواز ۱۵دقیقه بامداد اعلام شد. وی ادامه داد: اما این ساعت، تازه شروع سرگردانی حدوداً ۳ساعته مسافران در سالن‌های انتظار فرودگاه بود که بخش عمده آنان را زنان و مردان کهنسال و بچه‌ها تشکیل می‌دادند. متاسفانه کارکنان دفتر ایران ایر مستقر در فرودگاه مشهد هم حتی حاضر به پاسخگویی درباره علت تأخیرهای پیاپی نبودند و به مسافران پرخاش هم می کردند ! سرانجام پس از حدود ۵ ساعت تأخیر و سرگردانی و کلافه شدن مسافران، این پرواز ساعت ۳ و ۳۰ بامداد دوشنبه ۳۰شهریور انجام شد و هواپیما حوالی ساعت ۵ روی باند فرودگاه مهرآباد تهران به زمین نشست. همچنین مرد میانسالی به نام «ملایی» که به دلیل فعالیت بازرگانی تجربه پروازهای متعددی را دارد، با گلایه مندی از شرایط ایمنی پروازها ، گفت: به دلیل شرایط شغلی ام، باید از هواپیما برای سفر استفاده کنم که طی چند سال گذشته به دفعات تجربه نزدیک شدن به سقوط را داشته‌ام و فقط با لطف خدا جان سالم به در برده‌ام. مشکل اینجاست که با وجود این چالش‌های فنی، اقدام لازم برای ارتقای ایمنی هواپیماها انجام نمی‌شود. پاسخگویی در کار نیست خبرنگار اطلاعات برای پیگیری علت افزایش تأخیر در پرواز ها و پیگیری این گزارش، در تماس با مسئولان ذیربط در فرودگاه مشهد و همچنین سازمان هواپیمایی کشوری، خواستار شفاف‌سازی در مورد «مرجع مسئولیت اطلاع‌رسانی»، «پروتکل‌های مدیریت بحران» و «نظارت بر خدمات رفاهی» شد. پاسخ فرودگاه مشهد، فقط یک جمله بود: «علت تأخیر را باید از شرکت هواپیمایی مرتبط جویا شوید». روابط عمومی فرودگاه هاشمی‌نژاد مشهد در پیگیری های بعدی هم مدعی شد:« وضع فعلی مربوط به تحریم است و برای بررسی علت لغو پروازها باید با سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری مصاحبه شود» شرکت هواپیمایی ایران‌ایرهم پس از پیگیری موضوع توسط خبرنگار ما، همان رفتار مسئولان فرودگاه مشهد را تکرار کرد به نحوی که اکنون پس از گذشت ۶ روز، هنوز پاسخی درباره علت تاخیر پرواز ها و عدم رعایت حقوق مسافران در اطلاع‌رسانی زمان دقیق پرواز داده نشده است. فقدان پاسخگویی در میان ۲ مرجع یاد شده،یعنی فرودگاه هاشمی‌نژاد مشهد و شرکت‌های هواپیمایی، نشان‌دهنده «خلأ مسئولیت‌پذیری» است. در حالی که فرودگاه مسئولیت مدیریت فضای انتظار و نظارت بر خدمات را به گردن شرکت‌های هواپیمایی می‌اندازد و شرکت‌ها نیز در برابر پرسش رسانه‌ها سکوت اختیار می کنند، فراموش کردن حقوق قانونی مسافران از جمله حق دریافت خدمات رفاهی و اطلاع‌رسانی به‌موقع ، موضوع عجیبی نخواهد بود. در چنین شرایطی و با تداوم دور باطل «گریز از مسئولیت»، نه فقط اعتماد مسافران بیش از پیش خدشه دار می شود ، بلکه سلامت پروازها نیز به مخاطره می افتد.
